Fana: At a Speed of Life!

የክልልነት ጥያቄን በህጋዊ መንገድ እና በመነጋገር መፍታት እንደሚገባ ተገለጸ

አዲስ አበባ፣ ሃምሌ 5፣ 2011 (ኤፍ.ቢ.ሲ) የክልልነትን ጥያቄ በህጋዊ መንገድ እና በመነጋገር መፍታት እንደሚገባ ፋና ብሮድካስቲንግ ኮርፖሬት ያነጋገራቸው ምሁራን ገለጹ፡፡

የህግ ባለሙያው አቶ አብዱልፈታህ አብደላህ ወረዳ፣ ዞን እና ክልል ለመንግስት አስተዳደር እና ለመንግስት የህዝብ አገልግሎት ምቹነት የሚቋቋም ስርዓት መሆኑን ይናገራሉ፡፡

የኢፌዴሪ ህገ-መንግስት አንቀጽ 39 እና 47 ራስን በራስ የማስተዳደርና ክልል የመመስረት መብትን ለብሄር ብሄረሰቦችና ህዝቦች መደንገጉን በመግልጽ በህግ የተሰጠው ክልል የመሆን መብት በህግ ማስፈጸም እንደሚገባም ያስገነዝባሉ፡፡

ከደቡብ ብሄር ብሄረሰቦችና ህዝቦች በርካታ የክልልነት ጥያቄዎች እየተነሱ መሆኑ የገለጹት ምሁሩ የፌደራል ስርዓቱ ሲመሰረት ቋንቋን መሰረት ማድረጉ ብዙ ቋንቋዎች እና ባህሎች ባለቤት የሆነው የደቡብ ክልል መመስረቱን አስታውሰዋል፡፡

በህግ የተቀመጡ የሃገረ መንግስት መተዳደሪያዎች እንደ መንግስቱ ብርታት ተግባራዊ እንደሚሆኑ እና በዜጎችና በቡድኖች የሚነሱ ጥያቄዎች ምላሽ ለመስጠት የመንግስት ሁኔታን ወሳኝ ሚና እንደሚኖረውም ገልጸዋል።

አነዚህ የክልልነት ጥያቄዎች በዚህ እሳቤ ውስጥ ሊታዩ የሚችሉ ናቸው ብለዋል አቶ አብዱልፈታህ።

የህዝብ መብት የሆነው የህዝብና ቤት ቆጠራ መራዘሙን በመግለጽ ወደ ፊት የሚጠበቀው ሀገራዊ ምርጫ የመካሄዱ ጉዳይ እንዳለየለትም ተናግረዋል።

በደቡብ ክልል ለተነሱት ጥያቄዎች በህገ-መንግስቱ መሰረት በየደረሱበት ደረጃ ተቀባይነት ባይነፈጋቸውም በአስፈጻሚው አካል መጓተት ታይቷል ባይ ናቸው።

ህዝበ ውሳኔን የሚጠብቀው የሲዳማ ብሄር ክልል የመሆን ጥያቄ ውዝግብ መፍጠሩን በመጥቀስ ።

የህግ ባለሙያው አቶ ሙሉቀን ከፋ በበኩላቸው ወደ መጨረሻው ምዕራፍ የተሸጋገረው የሲዳማ ብሄር የክልልነት ጥያቄ ህገ-መንግስቱ በሚደነግገው መሰረት ቀርቦ በተገቢው ጊዜ ውሳኔ ባለማግኘቱ በጠያቂው ክፍል ቁጣን ቀስቅሷል ይላሉ፡፡

ይህን ጥያቄ የደቡብ ክልል ምክር ቤት ተቀብሎ ለብሄራዊ ምርጫ ቦርድ ማስተላለፉንም አስታውሰዋል፤ ይሁን እንጅ በጉዳዩ ላይ እስካሁን ህዝበ ውሳኔ ያለመሰጠቱ በህዝብ ዘንድ ቅሬታን ማስነሳቱን ጠቅሰዋል።

የህግ ባለሙያው አቶ ሙሉቀን የምላሽ መዘግየት ችግር ቢሆንም ህጋዊ እውቅና የሌለው ክልልነት እወጃ ኢ ህገ መንግስታዊና ፌደራላዊ ስርዓት ያልተከተለ መሆኑን ይስማማሉ።

በህገ መንግስቱ አንቀጽ 48 ንዑስ አንቀጽ 3 በህዝበ ውሳኔ በአብላጫ ድምጽ ሲደገፍ የክልልነት ጥያቄው ሊጸድቅ እንደሚችል በግልጽ ይደነግጋል።

በብሄራዊ ምርጫ ቦርድ ያልተረጋገጠ ህዘበ ውሳኔ አልያም ምርጫ ተቀባይነት የሌለው እና ህጋዊ ያልሆነ ነው።

የፌደራሊዝም ምሁሩ ዶክተር ጌታቸው አሰፋ በህገ-መንግስት አንቀጽ 39 እና 47 የሰፈሩት ራስን በራስ የማስተዳደርና ክልል የመሆን የመብት ድንጋጌዎች፤ ክልል ጠያቂው ብሄረሰብ ላይ የሚነሱትን ጥያቄዎች መመለስ የሚያስችል ድንጋጌ ባለማስቀመጡ፤ ጉዳዩን በሰከነ መንገድ ማየት እንደሚገባ አስረድተዋል።

በርስቴ ጸጋዬ

You might also like
Comments
Loading...