Fana: At a Speed of Life!

ስለ ጉበት በሽታ/ ሂፕታይትስ ምን ያህል ያውቃሉ…?

አዲስ አበባ፣ ሃምሌ 10፣ 2011 (ኤፍ.ቢ.ሲ) ጉበት በውስጥ አካል ክፍሎቻችን ከሚገኙት ትልቁ ነው፤ቅርጹ ወደ ሦስት ማእዘን የሚያደላ ሲሆን፥ ጥቁር ቡናማ ቀለሙ ጉበታችን ባለ ሁለት እንጥልጥሎሽ (ክፍል )ነው፡፡

በውስጡ 300 ቢሊዮን የሚደርሱ ሴሎች ያሉት ሲሆን እነርሱም በደም ቧንቧ ውስጥ ሁነኛ ስራ ያላቸው ናቸው።

ሰው በህይወት ለመቆየት ወሳኝ የሆነው ጉበት፥ ምንም እንኳን 75 በመቶው ቢታመም ወይም የሆነ ክፍሉ ተቆርጦ ቢወጣ ስራውን ሳያስተጓጉል መቀጠል የሚችል የሰውነት ክፍል ነው፤ ይሁን እንጂ ስራው ቢቋረጥ የሰው ልጅ ቆሞ የመሄዱ ነገር ያበቃለታል።

የጉበት በሽታ ምንድነው?

የጉበት በሽታ በእንግሊዘኛ ሂፕታይትስ (Hepatitis) በመባል ይጠራል።

የጉበት በሽታ የሚከሰተው በጉበታችን ውስጥ ያሉ ሴሎች በሽታ አምጪ በሆነው ቫይረስ በሚጠቁበት ጊዜ ሲሆን፥ የአልኮል መጠጥና ሌሎች መርዛማነት ካላቸው ነገሮች እና አንዳንድ መድኃኒቶች የሚያመጧቸው የጎንዮሽ ችግሮች የጉበት በሽታ ሊከሰት ይችላል።

በቫይረስ የሚከሰተው የጉበት በሽታ ዓይነቶች ዋንኞቹ አምስት ናቸው፡፡ እነዚህም የጉበት በሽታ(ሂፕታይተስ) ኤ፣ የጉበት በሽታ (ሂፕታይተስ) ቢ ፣ የጉበት በሽታ (ሂፕታይተስ) ሲ፣ የጉበት በሽታ (ሂፕታይተስ) ዲ እና የጉበት በሽታ (ሂፕታይተስ)ኢ ተብሎ ይጠራል።

የጉበት በሽታ/ሂፕታይተስ

ብዙ ጊዜ የሚከሰተው በንጽህና ያልተዘጋጀ ምግብ በመመገብ ወይም ንጹህ ውሃ ባለመጠጣት የሚከሰት ሲሆን፥ ንፁህ ውሃ የማያገኙና ፅዱ አካባቢ በማይኖሩ ሰዎች ዘንድ ማየቱ የተለመደ ነው።

የግል የአካባቢ ንፅህና በመጠበቅ እንዲሁም ንፁህ ውሃ በመጠጣት በሽታውን መከላከል ይቻላል።

የጉበት በሽታ/ ፕታይተስ

ሂፕታይተስ ቢ በበሽታው ከተያዘ ሰው ደም ወይም ከሰውነቱ ከሚወጣው ፈሳሽ ጋር ንክኪ ሲኖር የሚተላለፍ ሲሆን፥ ለምሳሌ የጉበት በሽታ ቢ ያላት እናት ልጅ በምትወልድበት ወቅት በሽታውን ወደ ህፃኑ ልታስተላልፍ ትችላለች፡፡

በተጨማሪም በጥንቃቄ ያልተያጸጉር ወይም ጺም በጋራ ምላጭ ወይም መሳሪያ የሚጠቀሙ፣የጋራ የጥርስ ብሩሽ፣የልቅ የግብረ ስጋ ግንኙነት የሚያደርጉ ሰዎች የጉበት በሽታ ቢ በቀላሉ ያገኛቸዋል።

በሽታውን በክትባት መከላከል የሚቻል ሲሆን፥ በተጨማሪም ምላጭ፣ የጥርስ ብሩሽ፣ የጥፍር መቁረጫዎችን ከሌሎቸሰ ዎች ጋር በጋራ ባለመጠቀም በሽታውን መከላከል ይቻላል።

ለበሽታው ተጋላጭ የሆኑሰዎች ክትባቱን ቢወስዱ ይመረጣል፤ በተጨማሪም የጉበት በሽታ ቢ ያለባቸው እናቶች የተወለዱ ህፃናትም ወዲያው እንደተወለዱ በ12 ሰዓታት ውስጥ መከተብ አለባቸው፤ ይህም በሽታው ወደ ህፃኑ እንዳይተላለፍ ያደርጋል።

የጉበት በሽታ/ሂፕታይተስ

ሂፕታይተስ ሲ በቀጥታ ደም ለደም ንክኪ ሲኖር የሚተላለፍ ሲሆን፥ በግብረ ስጋ ግንኙነትም ወቅት የደም ንክኪ ካላቸው በሽታው ይከሰታል።

እስካሁን ክትባት ያልተገኘለት ሂፕታይተስ ሲ ዋናው መከላከያ መንገድ ለበሽታው የሚያጋልጡ ነገሮችን ማስወገድ ነው አንዱ ሲሆን፥ በበሽታው ከተያዙ ሰዎች ጋር በጋራ የምንጠቀምባቸውን ማንኛውም ነገር ማቆም መፍትሄ ይሆናል፡፡

የጉበት በሽታ/ሂፕታይተስ

የጉበት በሽታ ዲ የሚባለው በቀጥታ የጉበት በሽታ ቫይረስ በተበከለ ደም አማካኝነት የሚተላለፍ ሲሆን፥ ይህ በሽታ የሚታየው በጉበት በሽታ ቢ ለተያዘ ብቻ ነው፡፡

የግል መጠቀሚያ የሆኑትን የጥርስ ብሩሽ፣ የፂም መላጫ መሳሪያዎችን፣ የጥፍር መቁረጫ ቁሳቁሶችን በጋራ አለመጠቀም እንደ ሁነኛ ቅድመ መከላከያ ተደርጎ ይወሰዳል።

የጉበት በሽታ/ሂፕታይተስ

ይህ በሽታ ዋናው መተላለፊያው መንገድ በጉበት በሽታ የታመመ ሰው ዓይነ ምድር የተበከለ ውሃ በመጠጣት ወይም ምግብ በመመገብ ነው፡፡

መከላከያውም የራስንና የአካባቢን ንጽህና መጠበቅ ነው፤ በተለይ ንጽህናው ካልተጠበቀ ቦታ የሚመጣን ውሃ ፈጽሞ አለመጣት ራስን ከጉበት በሽታ ማዳን እንደሆነ ማወቅ ይገባል።

ምንጭ፦ sphmmc

You might also like
Comments
Loading...