ምስክርነት

አዲስ አበባ፣ ሀምሌ 28፣ 2006 (ኤፍ.ቢ.ሲ.) በጥቂት ዓመታት ውስጥ ያሳየቻቸው ለውጦች አንቀላፍታበት ከነበረው ዘመን ጋር ሲነጻጸር ልዩነቱ የሰማይና የምድር ያህል ነው።

 

ፍጥነቷን የተመለከቱ ሁሉ አድናቆታቸውን ይቸሯታል። ከጉዞ በላይ እርምጃ፤ ከእርምጃም በላይ ሩጫ ላይ ናት ሲሉ።

በእርግጥም ስለኢትዮጵያ ወቅታዊ ሁኔታ ለመረዳት እኛ በውስጧ ያለን ዜጎቿ የሩቅ ታዛቢ ምስክር አያሻንም።

ይሁንና በተጨባጭ በአገሪቱ የሚታዩ ለውጦች ከውስጥ አልፎ የውጪው ማህበረሰብ ያለማመንታት ስለ ልማቷ እንዲናገር፤ ስለ ዕድገቷም እንዲያወራ አስገድደውታል።

ቀደም ሲል በጥቂት ከተሞችና አካባቢዎች ብቻ ተወስኖ የቆየው የመሰረተ ልማት አቅርቦት ዛሬ በመላው አገሪቱ እየተስፋፋ ይገኛል።

የአንድ አገር የመሰረተ ልማት አቅርቦት በተስፋፋና ዕድገት በመጣ ቁጥር በዚያው ልክ የሰብአዊ መብት አያያዝም እየዳበረ እንደሚሄድ ይታመናል። ይህ በኢትዮጵያ በተግባር እየታየ መምጣቱን የዘርፉ ምሁራን ያረጋግጣሉ።

ባለፉት ዓመታት በኢትዮጵያ በሁሉም አቅጣጫ በተዘረጋው መሰረተ ልማት፣ የዴሞክራሲ ስርዓት ግንባታና ፈጣን ምጣኔ ሃብታዊ ዕድገት የአገሪቱ የሰብዓዊ መብት ይዞታ በእጅጉ ተሻሽሏል።

በቅርቡ በጄኔቭ ስዊዘርላንድ በተካሄደው የተባበሩት መንግስታት ድርጅት የሰብአዊ መብት ምክር ቤት ጉባኤም ኢትዮጵያ በሰብአዊ መብት አያያዝ የተሻለ ደረጃ ላይ መድረሷን አብዛኞቹ የምክር ቤቱ አባላት መስክረዋል።

የመንግስታቱ ድርጅት አባል አገራት በየአምስት ዓመቱ የሰብአዊ መብት አያያዛቸውን የተመለከተ ሪፖርት ለምክር ቤቱ ያቀርባሉ።

በ2001 ዓ.ም ኢትዮጵያ የመጀመሪያ ሪፖርቷን ለምክር ቤቱ ስታቀርብ ቢጨመሩና ቢስተካከሉ በሚል 96 ምክረ ሃሳቦች ከአባላቱ ተለግሰዋት ነበር።

አገሪቱም ለዘንድሮው ሪፖርት በተሻለ መልኩ ለመቅረብ ብቻ ሳይሆን የዜጎቿን የአኗኗር ሁኔታ ለማሻሻልም የቤት ስራዋን በትጋት ስትከውን ቆይታለች።

ጊዜው ደርሶ የዘንድሮውን ሪፖርት ለማቅረብ ወደ ጄኔቭ ስዊዘርላንድ ያቀናው በውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ዴኤታ አምባሳደር ብርሃነ ገብረክርስቶስ የተመራ የኢትዮጵያ ልዑካን ቡድን በእርግጥም የቤት ስራው በተገቢው መንገድ ስለመፈጸሙ ዕውቅና የሚሰጥ ግብረ መልስ ከምክር ቤቱ አባላት ይዞ ተመልሷል።

ቡድኑ ከውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር በተጨማሪ የመንግስት ኮሙኒኬሽን ጉዳዮች ጽህፈት ቤት፣ የፍትህ፣ የፌደራል ጉዳዮች፣ የሴቶች፣ ህጻናትና ወጣቶች ጉዳይ ሚኒስቴርና የኢትዮጵያ ሰብአዊ መብት ኮሚሽንን የያዘ ነበር።

ከምክር ቤቱ አባል አገራት ተወካዮች አብዛኞች ስለ ኢትዮጵያ ወቅታዊና ትክክለኛ መረጃ የነበራቸው ቢሆንም የልዑካን ቡድኑ የአገሪቱን የአምስት ዓመታት የስራ ውጤት ለምክር ቤቱ አቅርቧል፣ ጥያቄና አስተያየቶችን ተቀብሎም ማብራሪያ ሰጥቷል።

የምክር ቤቱ አባላት የኢትዮጵያን ሪፖርት ካዳመጡ በኋላ 119 አገራት አስተያየታቸውን ሰጡ። ቢጨመር፣ ቢስተካከልና ቢቀየር ያሉትን ሃሳብም ሰነዘሩ።

ከተሰነዘሩት 252 ምክረ ሃሳቦች መካከል 181ዱ የአገሪቱን የልማት፣ የዴሞክራሲና የመልካም አስተዳደር ግንባታ ሊደግፉ የሚችሉ በመሆናቸው በኢትዮጵያ መንግስት ልዑካን በኩል ሙሉ ተቀባይነትን አግኝተዋል።  

ከምክረ ሃሳቦቹ 18ቱ ደግሞ ወዲያውኑ ውሳኔ የሚሰጥባቸው አልነበሩም። ምክክር የሚያሻቸው ነበሩና ጊዜ ወስደን እንምከርባቸው በሚል ልዑካኑ ወደ አገር ቤት ይዘዋቸው ተመልሰዋል።

ምንም እንኳን አብዛኞቹ ከምክር ቤቱ አባላት ለኢትዮጵያ የተሰጡ ሃሳቦች አዎንታዊ ድጋፍን ያዘሉ ቢሆኑም በጀመረችው የዕድገት ጉዞ ላይ ምንም የማይጨምሩ፤ ይልቁንም እየሄደችበት ካለው አቅጣጫና ፖሊሲ ጋር ተቃርኖ ያላቸው ጥቂት አስተያየቶችም ተሰንዝረዋል።

የጸረ ሽብር ህጉንና የበጎ አድራጎት ማህበራት ማቋቋሚያ አዋጅን ሰርዙ የሚሉት ከነዚህ ጥቂት ሃሳብና አስተያየቶች መካከል የሚጠቀሱና በኢትዮጵያ በኩል ተቀባይነትን ያላገኙ ናቸው።

የዜጎችና የአገር ደህንነትን ለመጠበቅ ተግባራዊ የተደረገው የጸረ-ሽብር ህጉ በሰላማዊ ዜጎች ላይ የሚያስከትለው ተጽዕኖ እንደሌለ፣ የበጎ አድራጎት ማህበራት አዋጅም ቢሆን ህግና ደንብን አክብረው ለሚሰሩት እንቅፋት ያለመሆኑን የቡድኑ አባላት ለምክር ቤቱ አስረድተዋል።

የተለያዩ የዓለም አገራትን አቅፎ በያዘው ምክር ቤት ኢትዮጵያ ያገኘችው ተቀባይነት ለቀጣይ ስራዋ አበረታችና የሰብአዊ መብትን ለማስከበር የሄደችባቸውን ርቀቶች የሚያሳይ ነበር።

ኢትዮጵያ ሰብአዊ መብትን በማስከበሩ ሂደት የጎረቤት አገራት ስደተኞችን ጭምር ተቀብላ በማስተናገድ እየተወጣች ያለችው ኃላፊነት በዓለም አገራትና በመንግስታቱ ድርጅት ዘንድ እያስመሰገናት ይገኛል።

በአሁኑ ወቅት 600 ሺህ የሚሆኑ የተለያዩ አገራት ስደተኞች በኢትዮጵያ ይገኛሉ። እነዚህ ኢትዮጵያን መጠለያ ያደረጉ ስደተኞች ከሱዳንና ደቡብ ሱዳን፣ ከሶማሊያ፣ ከኤርትራ እንዲሁም ከሌሎችም የአፍሪካ አገራት የመጡ ናቸው።

ስደተኞችን ተቀብሎ ማስተናገድ በብልጽግናቸው አንቱ ለተባሉ አገራት ኃላፊነትን ከመወጣት በዘለለ እንደ ግዴታም የሚታይ ተግባር ሊሆን ይችላል።

ኢትዮጵያን በመሳሰሉና የምጣኔ ኃብት ደረጃቸው ዝቅተኛ በሆኑ አገራት ሲከወን ግን ከግዴታነት ይልቅ አገሪቱ ሰብአዊ መብትን ለመጠበቅ እየሄደችበት ያለውን ርቀትና ቁርጠኝነቷን የሚያሳይ ይሆናል።

ለዚህም ይመስላል የመንግስታቱ ድርጅት ለአገሪቱ ከሰጠው እውቅና ባሻገር እያከናወነች ባለችው የጎረቤት ስደተኞችን የመርዳት ተግባር የዓለም አቀፉ ማህበረሰብ እገዛ ያሻታል እያለ የሚገኘው።

ሰብአዊ መብት ለተወሰነ አካል፣ በጾታ፣ በሃብት፣ በቋንቋና ብሄር፣ በዜግነት፣ በቀለም አልያም በኃይማኖት የሚለገስ ስጦታ ሳይሆን የሰው ልጅ በሰውነቱ የሚያገኘውና ሊሟላለት የሚገባ መሰረታዊ መብት ነው።

የኢትዮጵያ የዕድገት ግስጋሴ በአንድም በሌላም መንገድ ዜጎች ሰላም እንዲያገኙ፣ አኗኗሯቸው እንዲሻሻልና የሰብአዊ መብታቸው እንዲረጋገጥ እያደረገ ይገኛል።

ያጸደቀቻቸውን አለም አቀፋዊና አህጉራዊ የሰብአዊ መብት ሰነዶችና ስምምነቶች ከማስፈጸም ባሻገር ሰብአዊ መብትን ማስከበር የልማት አንዱ አካል ነው በማለት የአምስት ዓመታት የሰብአዊ መብት የድርጊት መርሃ ግብር ቀርጻ ወደ ስራ መግባቷ በተባበሩት መንግስታት ድርጅት የሰብአዊ መብት ምክር ቤት አባላት አስመስግኗታል።

የድርጊት መርሃግብሩ የሲቪል እና የፖለቲካ መብቶች፣ የኢኮኖሚ፣ የማህበራዊና የባህል መብቶች፣ ለመብት ጥሰት ተጋላጭ የሆኑ የህብረተሰብ ክፍሎች መብት እንዲሁም የአካባቢ ደህንነትና የልማት መብቶች በሚል ተከፍለው የሚከወኑ ርዕሰ ጉዳዮችን በውስጡ ይዟል።

"መንግስት የተሟላ የዴሞክራሲ ስርዓት ለመገንባት ቁርጠኛ አቋም መያዙ፣ በግንባታው በሂደትም ህዝቡ ከፍተኛ ተሳትፎ ማድረጉና ለሂደቱ የሚያስፈልጉ ተቋማት መመስረታቸው ከጊዜ ወደ ጊዜ ለሰብዓዊ መብት መሻሻል ምክንያት ሆነዋል" ሲሉ የልዑካን ቡድኑ መሪ አምባሳደር ብርሐነ ገብረክርስቶስ ይናገራሉ።

የፍትህ ስርዓቱም የተሟላ ደረጃ ላይ ደርሷል ባይባልም በየጊዜው መሻሻል እያሳየ መጥቷል። ቀደም ሲል በችግርነት ይነሱ የነበሩት የሴት ልጅ ግርዛትና ጎጂ ልማዳዊ ድርጊቶች መቀነስም የተመዘገበው ለውጥ አካል ሆነዋል።

በአብዛኛው የምክር ቤቱ አባላት ዘንድ የተገኘው "ኢትዮጵያ ሰርታለች፣ ለውጥም አምጥታለች" የሚል ምስክርነት ለአገሪቱ በጎ ገጽታና የውጭ ቱሪስትና ኢንቨስትመንት ለመሳብ ካለው ጠቀሜታ ባሻገር በየአጋጣሚው የአገሪቱን ስም የማጥፋት ዘመቻ ለሚከፍቱ አካላት አስደንጋጭ ነበር።

በተለይም እንደ አምነስቲ ኢንተርናሽናልና ሂዩማን ራይትስ ዎች የመሳሰሉ ገለልተኝነታቸው አጠያያቂ የሆነ የሰብአዊ መብት ተሟጋች ነን የሚሉ አካላት በየጊዜው ሚዛናዊነትን ያልተላበሰ ሪፖርት በማውጣት የኢትዮጵያን የሰብአዊ መብት አያያዝ ጥላሸት ለመቀባት የሚያደርጉትን ሙከራ ውድቅ የሚያደርግና የተቋማቱ ጥያቄ በትክክልም የሰብአዊ መብት ያለመሆኑን በግልጽ ያሳየ ነው ተብሏል።

ኢትዮጵያ እየሄደችበት ላለው የልማት ጉዞ እንቅፋት ሊሆኑ ይችላሉ ከተባሉ ስጋቶች ባሻገር የተጀመረውን ስራ የሚያሞግሱና ለቀጣዩ የአምስት ዓመታት ሪፖርት ግብአት የሚሆኑ መጨመር አለባቸው የተባሉ የተለያዩ ሃሳቦችን የምክር ቤቱ አባላት በየተራ ተናግረዋል።

በኢትዮጵያ የሰብአዊ መብት ግንባታ መሰረቱ ተጣለ እንጂ ሙሉ በሙሉ አልተጠናቀቀም። በርካታ መሰራት ያለባቸው ተግባራት በጅምር ላይ ናቸው። ይሁንና ዛሬ በጽኑ መሰረት ላይ ከታነጸ የነገን ስራ በእጅጉ እንደሚያቀለው ይታመናል።

በብዙሃኑ የተባበሩት መንግስታት ድርጅት አባል አገራት ኢትዮጵያ ያገኘችው ተቀባይነት ግስጋሴዋን ይበልጥ ለማሳመር ስንቅ ይሆናል፣ ዛሬ የታጠፉ ጥቂት የድጋፍ እጆችም በቀጣዩ ሪፖርት እንደሚዘረጉ አንጠራጠርም በማለት የልዑካን ቡድኑ አባላት በእርግጠኝነት ተናግረዋል።

ምክር ቤቱ ለኢትዮጵያ የሰጠው ምስክርነት ነገ የበለጠ ስራ እንዲከናወን መንገድ የሚጠርግ ነው። የዕውቅና ምስክርነቱ በግለሰብ አልያም በማህበረሰብ የተሰጠ አይደለም። ከአገር ወደ አህጉር ከዚያም ወደ ዓለም እያደገ የመጣ ነው።

ይህ ደግሞ ስለ ኢትዮጵያ መልካም ማውራት የማይወዱትን ጭምር ሳይወዱ በግድ ነገ ስለ አገሪቱ እውነታውን እንዲናገሩ ያስገድዳቸዋል ያሻንን እንናገር ቢሉ የሚቀበላቸው አይኖርምና!።


በራሔል አበበ /ኢዜአ/